Ngày 7/11, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phúc Thanh, các đại biểu Quốc hội nghe và thảo luận báo cáo về tình hình đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân trình bày, báo cáo kết quả giám sát về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề do Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên và nhi đồng Quốc hội Trần Thị Tâm Đan trình bày.
 |
Theo báo cáo của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân,Tính đến năm học 2005-2006, cả nước có khoảng 997.700 nhà giáo, trong đó các trường công lập có khoảng 844.000 nhà giáo (chiếm 84,6%), các trường ngoài công lập có khoảng 153.700 nhà giáo (chiếm khoảng 15,4%). Hầu hết nhà giáo có ý thức chính trị và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, giữ gìn nhân cách, sống gương mẫu, lành mạnh, trong sáng, tích cực học tập nâng cao trình độ; có tinh thần trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ. Đại đa số nhà giáo được đào tạo đạt trình độ chuẩn. Năng lực sư phạm của phần lớn nhà giáo được nâng lên, bước đầu tiếp cận được yêu cầu đổi mới nội dung, phương pháp dạy học. Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nhấn mạnh: Có thể khẳng định mặc dầu còn bất cập trong chính sách nói chung và chính sách tiền lương nói riêng đối với đội ngũ nhà giáo nhưng với nỗ lực to lớn và lòng yêu nghề, đội ngũ này đã triển khai có hiệu quả các hoạt động giáo dục đào tạo ở mọi cấp học, ở mọi miền của đất nước và đã góp phần quyết định tạo ra nguồn nhân lực cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, làm nên thành tích rất đáng tự hào của đất nước trong 20 năm đổi mới.
Tuy nhiên Bộ trưởng cho rằng: Yếu kém lớn nhất của giáo viên phổ thông hiện nay vẫn là phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá học sinh và việc dạy chưa đảm bảo yêu cầu học đi đôi với hành. Phương pháp dạy còn nặng về truyền đạt kiến thức, chưa phát huy tính chủ động và khuyến khích sự vận dụng sáng tạo của học sinh, sinh viên. Chưa chú trọng việc hướng dẫn hình thành năng lực tự học của học sinh, sinh viên và khả năng làm việc tập thể, làm việc theo nhóm. Khả năng giảng dạy thực hành của giáo viên trung cấp chuyên nghiệp, dạy nghề còn hạn chế. Đội ngũ giảng viên ở các trường đại học, cao đẳng còn rất thiếu, nhất là đối với những chuyên ngành đào tạo mới, môn học mới. Đội ngũ nhà giáo đầu ngành bị hẫng hụt, không kịp bù đắp số nghỉ hưu. Năng lực, trình độ, khả năng cập nhật kiến thức mới, sử dụng ngoại ngữ; quy mô và chất lượng nghiên cứu khoa học phục vụ nhu cầu của thực tiễn lao động sản xuất và đào tạo, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và nghiên cứu khoa học, quản lý giáo dục của đội ngũ giảng viên còn rất hạn chế. Một bộ phận nhỏ nhà giáo nhận thức còn hạn chế, thiếu gương mẫu, vi phạm đạo đức lối sống và chuẩn mực của người thầy, gây bức xúc và lo lắng trong nhân dân, không đấu tranh, thậm chí còn bị lôi cuốn, thỏa hiệp, tham gia vào những tiêu cực trong thi cử, chấm luận văn, luận án tốt nghiệp.
Để nâng cao chất lượng dạy và học, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nêu 7 giải pháp lớn mà ngành giáo dục - đào tạo đang tích cực triển khai, đó là: Tổ chức triển khai thực hiện tốt Chỉ thị số 33/2006/CT-TTg ngày 08/9/2006 của Thủ tướng Chính phủ về chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục, coi đây là khâu đột phá trong năm 2006-2007 để lập lại trật tự, kỷ cương nền nếp trong dạy và học và quản lý giáo dục, làm tiền đề triển khai những giải pháp khác nhằm khắc phục các yếu kém trong ngành, tạo môi trường giáo dục lành mạnh; củng cố, nâng cao năng lực hệ thống trường sư phạm và đổi mới công tác bồi dưỡng nhà giáo; Đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục; Xây dựng kế hoạch sử dụng hợp lý đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục (NG&CBQLGD) hiện có và sinh viên mới ra trường; Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; Xây dựng và hoàn thiện một số chính sách, chế độ đối với đội ngũ NG&CBQLGD; Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ NG&CBQLGD.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đề nghị Quốc hội xem xét các giải pháp nêu trên, chỉ đạo và đưa vào kế hoạch xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội Khóa XI " Luật Giáo viên", phê duyệt và ban hành Luật Dạy nghề. Đồng thời tạo điều kiện để Chính phủ thực hiện chính sách tiền lương thỏa đáng đối với NG&CBQLGD; trước mắt khôi phục lại chế độ phụ cấp thâm niên cho NG&CBQLGD để đội ngũ này yên tâm công tác; tăng ngân sách hằng năm và tăng dần tỷ lệ đầu tư cho dạy nghề trong ngân sách chi cho giáo dục, để đến năm 2010 đạt từ 10%-12% nhằm đáp ứng yêu cầu mới...
 |
Báo cáo giám sát về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề của Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng Trần Thị Tâm Đan cho rằng, cần tập trung giải quyết cho được ba vấn đề: Một là, hiện đại về nội dung, chương trình giáo dục để kiến thức cung cấp cho người học không lạc hậu so với sự phát triển của khoa học, công nghệ và xa rời với thực tiễn Việt Nam; hai là, hiện đại về phương pháp và tổ chức quá trình dạy và học ở nhà trường, trong đó nhà giáo phải có đủ năng lực tổ chức, hướng dẫn, kiểm soát được việc học và người học là chủ thể tự giác trong lao động, sáng tạo để tích lũy kiến thức; ba là, hiện đại về quản lý giáo dục, đẩy nhanh tiến độ áp dụng công nghệ thông tin và truyền thông đa phương tiện trong giáo dục. Ba vấn đề trên đây là những định hướng có quan hệ chặt chẽ đến việc xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQLGD.
Thảo luận báo cáo về tình hình đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân trình bày và báo cáo giám sát của Quốc hội về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề, các đại biểu Quốc hội cơ bản đồng tình với báo cáo này. Đại biểu Trần Thị Thanh Huyền (đoàn Thanh Hóa) đưa ra 3 giải pháp: tuyên truyền giáo dục vận động nâng cao ý thức trách nhiệm của phụ huynh, học sinh để có thái độ và ứng xử đúng đắn về nghĩa vụ của người học; đề nghị Bộ Giáo dục- Đào tạo tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý thật nghiêm các trường hợp trong ngành liên quan tới tiêu cực; Các cơ quan bảo vệ pháp luật phải xử lý công bằng, công khai, nghiêm minh những tiêu cực liên quan đến cả phía người học và ngưòi dạy, đặc biệt là với những vụ việc có dấu hiệu vi phạm hình sự có liên quan đến lĩnh vực giáo dục.
Đại biểu Nguyễn Kim Khanh (đoàn Bình Phước) đánh giá cao chủ trương của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc tổ chức giám sát tình hình đội ngũ cán bộ quản lý giáo viên của ngành giáo dục. Có thể nói từ xưa đến giờ, chưa có một ngành nào mà trong bộ máy của chúng ta được đưa ra bàn thảo ở một diễn đàn lớn như thế này và được cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước quan tâm, thay mặt cử tri cả nước, đánh giá và nhận xét một cách toàn diện. Đây là thể hiện sự quan tâm rất lớn của cả nước, của nhân dân, của Đảng đối với nền giáo dục nước nhà.
Đại biểu Nguyễn Bá Thanh (đoàn Đà Nẵng) cho rằng không ai có thể phủ nhận những thành tựu của giáo dục thời gian qua. Tuy nhiên cũng không thể không bức xúc vì đây là vấn đề tác động đến mọi gia đình trong khi chất lượng giáo dục còn yếu trong nhiều mặt, bệnh thành tích vẫn hoành hành trong ngành giáo dục, tình trạng gian lận trong thi cử vẫn diễn ra, sách giáo khoa thì độc quyền in ấn và thay đổi thường xuyên, công tác đào tạo mới chỉ chú trọng đến số lượng mà không quan tâm đến chất lượng. Bên cạnh đó là tình trạng học thêm, dạy thêm tràn lan, lạm thu trong các nhà trường…Theo đại biểu Nguyễn Bá Thanh, để giải quyết những bất cập trên, trước mắt cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy, hiện đại hóa giáo trình, sàng lọc đội ngũ giáo viên và có những chế độ, chính sách hợp lý cho những người làm công tác giáo dục… để từng bước nâng cao chất lượng của công tác dạy và học./.
